សកម្មភាពសំខាន់ៗ

ទស្សនកិច្ចរបស់សមាជិករបស់អង្គការFondazione Apsara Onlus

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ កន្លងផុតទៅ ក្រុមការងាររបស់អង្គការ Fondazione Apsara Onlus នៅប្រទេសអ៊ីតាលីបានធ្វើទស្សនកិច្ចមួយនៅសាលាមេត្តេយ្យសហគមន៍បេង...

អានបន្ត
សកម្មភាពសំខាន់ៗ

សកម្មភាពបុណ្យសពលោកស្រី គី សំភី នាយិកាសមាគម

យើងទាំងអស់គ្នាជាក្រុមការងារសមាគមសហគមន៍សុភមង្គលសូមចូលរួមរំលែកទុក្ខយ៉ាងក្រៀមក្រំជាមួយគ្រួសាររបស់លោកស្រី គី សំភី នាយិកាសមាគមសហគមន៍សុភមង្គល...

អានបន្ត
សកម្មភាពសំខាន់ៗ

ក្រុមការងារសមាគមសហគមន៍
សុភមង្គលចុះទៅជួបការិយាល័យអប់រំស្រុក គោលដៅ

ដោយមានការគាំទ្រជាថវិកាសម្រាប់អនុវត្តគម្រោង«ការលើកកម្ពស់ការអប់រំ និងជីវភាពគ្រួសាររបស់កុមារនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល» ពីអង្គការ Fondazione Apsara Onlus....

អានបន្ត
សកម្មភាពសំខាន់ៗ

ការចូលរួមចំណែកកាត់បន្ថយភាព
ក្រីក្រ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពគ្រួសារ
ក្រីក្របំផុតក្នុងសហគមន៍គោលដៅ

ក្នុងការអនុវត្តសកម្មភាពគម្រោង ការលើកកម្ពស់ការអប់រំ និងជីវភាពរបស់កុមាររស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល នៅក្នុងស្រុកសូទ្រនិគម និងស្រុកពួកនៃខេត្តសៀមរាប សមាគមសហគមន៍សុភមង្គល ក្រោមការឧបត្ថម្ភថវិកាពី Fondazione Apsara Onlus....

អានបន្ត

អត្ថបទថ្មីៗរបស់សមាគម

Tuesday, October 26, 2021

របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ(ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១)

ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងផែនការអនុវត្តសកម្មភាពគម្រោង ការលើកកម្ពស់ការអប់រំ និងជីវភាពកុមារ នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល សមាគមសហគមន៍សុភមង្គលបានខិតខំខ្នះខ្នែងបំពេញការងារដែលបានគ្រោង និងរិះរកវិធីដែលល្អប្រសើរ ហើយអាចបត់បែនទៅតាមបរិបទសម័យជំងឺកូវិដ១៩ ដែលបានជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមាន ទាំងក្នុងការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត ទាំងការបម្លាស់ទីពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយក្នុងគោលបំណងធ្វើសកម្មភាពមនុស្សធម៌ ដោយសារសហគមន៍ស្ទើរតែទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានបិទខ្ទប់ដើម្បីបង្ការការរីករាលដាលនៃជំងឺដ៏កាចសាហាវមួយនេះ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ចាប់តាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ មកដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ ក្រុមការងារសមាគមនៅតែតស៊ូ ពុះពារគ្រប់ឧបសគ្គ ដើម្បីចុះជួបមន្ត្រីភូមិ ឃុំ ស្រុក ដែលជាតំបន់គោលដៅពេលណាដែលរាជរដ្ឋាភិបាលផ្អាកការបិទខ្ទប់។ ជាក់ស្តែងក្រុមការងារសមាគម បានបំពេញការងារតាមផែនការក្នុងគម្រោងបានល្អប្រសើរគួរជាទីពេញចិត្តដូចដែលបានអធិប្បាយក្នុងរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់សមាគម។

សូមចុចត្រង់នេះដើម្បីអានរបាយការណ៍ និងករណីសិក្សារបស់អ្នកទទួលផល




Saturday, October 23, 2021

ការបណ្តុះបណ្តាលស្តីពីការគាំទ្រដល់ការអប់រំរបស់ឪពុកម្តាយចំពោះកូនៗទៅដល់ប្រធានក្រុមឪពុកម្តាយ

ទោះបីជាក្នុងអំឡុងពេលអនុវត្តសកម្មភាពគម្រោងនេះ ត្រូវប្រឈមមុខនឹងការរីករាលដាលយ៉ាងខ្លាំងនៃជំងឺកូវីដ១៩យ៉ាង
ណាក៏ដោយ ក៏សមាគមសហគមន៍សុភមង្គលរិះរកមធ្យោយដ៏សមស្របដើម្បីពង្រឹង ឬចែករំលែកចំណេះដឹងស្តីពីការ
គាំទ្រដល់ការអប់រំរបស់ឪពុកម្តាយចំពោះកូនៗតាមរយៈប្រព័ន្ធឌីជីថល Google Meet។ ជាក់ស្តែងកាលពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១នេះ លោក កុច នាក់ ប្រធានគម្រោង និងលោក ប៉ាបញ្ញា មន្ត្រីជំនាញផ្នែកប្រឹក្សា
យោបល់ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានរៀបចំការបណ្តុះបណ្តាលពីចម្ងាយទៅដល់ប្រធានក្រុមឪពុកម្តាយចំនួន៣នាក់ ដែលផ្តោតសំខាន់ទៅលើប្រធានបទ៖
១. កិច្ចការពារកុមារ
២. សុខភាពឪពុកម្តាយ
៣. ទំនាក់ទំនងក្នុងគ្រួសារ
៤. តួនាទីឪពុកម្តាយ និងកាតព្វកិច្ចរបស់កូនៗ
៥. ការអភិវឌ្ឍន៍កុមារ
៦. ការអប់រំកូនៗជាវិជ្ជមាន
ការផ្តល់ជូនវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ គឺជាជំហានដំបូងរបស់សមាគម ដើម្បីឈានទៅដល់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលផ្សេងៗទៀត ការតាមដានការអនុវត្តន៍របស់ប្រធានក្រុមឪពុកម្តាយ ក៏ដូចជាការចែករំលែកចំណេះដឹងបន្ត។ 


 

Tuesday, October 19, 2021

តើអ្វីទៅជាគម្រោងការលើកកម្ពស់ការអប់រំ និងជីវភាពរបស់កុមាររស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល?

 តើអ្វីទៅជាគម្រោងការលើកកម្ពស់ការអប់រំ និងជីវភាពរបស់កុមាររស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល?

    គម្រោងការលើកកម្ពស់ការអប់រំ និងជីវភាពរបស់កុមាររស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល(Education and Livelihood Improvement of Children in Rural Areas) គឺជាគម្រោងដំបូងរបស់សមាគមសហគមន៍សុភមង្គល ហើយក៏

ជាគម្រោងចុងក្រោយរបស់លោកស្រី គី សំភី នាយិកាប្រតិបត្តិ និងជាស្ថាបនិកសមាគមសហគមន៍សុភមង្គល ដែល
លោកស្រីបានខិតខំអស់កម្លាំងកាយចិត្តក្នុងការចុះទៅសិក្សាអំពីស្ថានភាពរបស់ប្រជាជនក្នុងសហគមន៍(ស្រុកសូទ្រ

និគម និងស្រុកពួក) ប្រមូលទិន្នន័យ ពីខេត្តសៀមរាប ក្នុងគោលបំណងផលិតគម្រោងនេះឱ្យលេចចេញជារូបរាងឡើង។
    បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់ការបង្កើតគម្រោងនេះលោកស្រីនាយិកាក៏ដូចជាក្រុមការងារសមាគមបានសម្រេចចិត្តបញ្ជូនសំណើគម្រោងនេះទៅអង្គការ Fondazione Apsara Onlus ដែលស្ថិតនៅប្រទេសអ៊ីតាលី នៅថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។
    ប៉ុន្មានខែក្រោយមក អង្គការ Fondazione Apsara Onlus បានឆ្លើយតបជាវិជ្ជមានចំពោះសំណើគម្រោងនេះ ហើយសកម្មភាពគម្រោងនេះក៏បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ គឺសម្រាប់រយៈពេលមួយឆ្នាំ។
    តើគម្រោងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីអ្វីខ្លះ?
 គម្រោងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងជួយលើកកម្ពស់ការសិក្សារបស់កុមារតូចៗនៅថ្នាក់មត្តេយ្យសិក្សា
និងបឋមសិក្សានៅក្នុងតំបន់គោលដៅក្រីក្រចំនួនពីរស្រុកនៃខេត្តសៀមរាបគឺស្រុកសូទ្រនិគមនិងស្រុកពួកតាមរយៈការជួយ
ជួសជុលថ្នាក់រៀនជួយឧបត្ថម្ភជាសម្ភារៈគរុកោសល្យដល់លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ឬនាយកសាលា សម្ភារៈអនាម័យនៅតាម
សាលានិងល្បែងក្រៅថ្នាក់សម្រាប់កុមារ។
លើសពីនេះទៀតសកកម្មភាពគម្រោងក៏បានជួយជាកញ្ចប់ថវិកាដល់គ្រួសារក្រីក្រដែលមានកុមារក្រោមអាយុ១៤ឆ្នាំ
សម្រាប់ប្រកបអាជីវកម្មខ្នាតតូចទៅតាមជំនាញដើម្បីរកចំណូលផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ និងអាចឱ្យកូនៗបន្តការសិក្សា
ទៅមុខទៀតបាន។ 

លោកស្រីគី សំភី កំពុងអង្គុយធ្វើការនៅផ្ទះរបស់គាត់

 


 

Friday, March 12, 2021

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយនាមសាមញ្ញ កម្ពុជា (កាំ-ពុ-ជា) ឬ ប្រទេសខ្មែរ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយនាមសាមញ្ញ កម្ពុជា (កាំ-ពុ-ជា) ឬ ប្រទេសខ្មែរ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ក្នុងអនុតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កម្ពុជាមានផ្ទៃក្រឡាសរុប ១៨១,០៣៥ សហាតិមាត្រការ៉េ លាតសន្ធឹងក្នុងរាងពហុកោណស្ទើរស្មើជ្រុង មានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសថៃនៅភាគខាងលិចនិងពាយ័ព្យ ប្រទេសឡាវនៅភាគឦសាន្ត ប្រទេសវៀតណាមនៅភាគខាងកើត និងឈូងសមុទ្រថៃ​នៅភាគនិរតី។

ដោយមានប្រជាជន​ជាង ១៥ លាននាក់ កម្ពុជាស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៧២​ក្នុង​​លោក ទី២៧ក្នុងទ្វីបអាស៊ី និងទី៧ក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ប្រជាជនជិតពាក់កណ្តាលប្រមូលផ្តុំកុះករនៅតំបន់វាលរាប ទំហំប្រហែល ១៤% នៃផ្ទៃសរុប។ សាសនាជាផ្លូវការ គឺ ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលកាន់ដោយប្រជាជនប្រហែល ៩០%។ ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ រួមមាន: ជនជាតិវៀតណាម ចិន ចាម និង​កុលសម្ព័ន្ធភ្នំ ៣០ ជនជាតិផ្សេងៗ​ទៀត។ [៦] រាជធានី​ និង ទីក្រុង​ធំ​បំផុតគឺ ​ភ្នំពេញ ដែលជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និង ​វប្បធម៌​នៃ​កម្ពុជា។ កម្ពុជាជារដ្ឋឯកភាព ក្រោមរបបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ និងរបបរដ្ឋសភាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី ជ្រើសតាំងដោយក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិ ជាព្រះមហាក្សត្រ​ និងជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ។ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល មានហ៊ុន សែន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាមេដឹកនាំដែលកាន់តំណែងយូរបំផុតនៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ ដែលបានដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេលជាង ​៣០ ឆ្នាំមក​ហើយ។ ឯមេដឹកនាំចលនាប្រឆាំងនិងដែលមានប្រជាប្រិយបំផុតក្នុងសង្គមខ្មែរគឺ សម-រង្សុី ដែលធ្លាប់បានជាប់ជាតំណាងរាស្រ្តនៃនីតិកាលទី១ ឆ្នាំ១៩៩៣ មក។
ឈ្មោះ​បុរាណ​របស់​កម្ពុជា​គឺ "កម្ពុជៈ" (សំស្ក្រឹត: कंबुज)។[៧] នៅ​ឆ្នាំ​ ៨០២ ​នៃ ​គ.ស. ព្រះ​បាទ​ជ័យវរ្ម័នទី២​បាន​ប្រកាស​ព្រះ​អង្គ​ឯង​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រ ដែលយើងអាចសម្គាល់ឃើញនូវ​ការ​ចាប់កំណើត​នៃ​មហារាជាណាចក្រ​ខ្មែរ ដ៏រុងរឿង​អស់​រយៈពេល​ជាង​ ៦០០​ ប្លាយឆ្នាំ ហើយ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​សោយ​រាជ្យ​បន្ត​បន្ទាប់ពីទ្រង់នោះ បានបន្ត​ត្រួតត្រាមួយ​ភាគធំ​នៃ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ និង​​ប្រមូលផ្ដុំ​អំណាច ព្រម​ទាំង​ភោគ​ទ្រព្យ​​ច្រើន​លើស​លប់ជាងគេ។ ព្រះ​រាជាណាចក្រឥណ្ឌូបនីយកម្ម​មួយនេះ​បាន​កសាង​ប្រាសាទ​បូជនីយដ្ឋាន​នានា ដូចជា​អង្គរវត្ត និង​បាន​សម្រួល​ដល់​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​សាសនាព្រហ្មញ្ញ​ ហើយនិងព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​មួយភាគធំ។ បន្ទាប់​ពី​ការ​ធ្លាក់សម័យ​អង្គរ​ទៅកណ្ដាប់ដៃនៃអយុធ្យា​នៅ​សតវត្ស​ទី​១៥មក កម្ពុជា​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ចំណុះ​មួយ​នៅ​ចន្លោះ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​របស់​ខ្លួន​រហូត​ដល់​ប្រទេស​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​អាណានិគមកិច្ច​ដោយ​ពួក​បារាំង​នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​សតវត្ស​ទី​១៩។ កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង​មក​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥៣។ 



ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយនាមសាមញ្ញ កម្ពុជា (កាំ-ពុ-ជា) ឬ ប្រទេសខ្មែរ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយនាមសាមញ្ញ កម្ពុជា (កាំ-ពុ-ជា) ឬ ប្រទេសខ្មែរ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ក្នុងអនុតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កម្ពុជាមានផ្ទៃក្រឡាសរុប ១៨១,០៣៥ សហាតិមាត្រការ៉េ លាតសន្ធឹងក្នុងរាងពហុកោណស្ទើរស្មើជ្រុង មានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសថៃនៅភាគខាងលិចនិងពាយ័ព្យ ប្រទេសឡាវនៅភាគឦសាន្ត ប្រទេសវៀតណាមនៅភាគខាងកើត និងឈូងសមុទ្រថៃ​នៅភាគនិរតី។

ដោយមានប្រជាជន​ជាង ១៥ លាននាក់ កម្ពុជាស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៧២​ក្នុង​​លោក ទី២៧ក្នុងទ្វីបអាស៊ី និងទី៧ក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ប្រជាជនជិតពាក់កណ្តាលប្រមូលផ្តុំកុះករនៅតំបន់វាលរាប ទំហំប្រហែល ១៤% នៃផ្ទៃសរុប។ សាសនាជាផ្លូវការ គឺ ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលកាន់ដោយប្រជាជនប្រហែល ៩០%។ ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ រួមមាន: ជនជាតិវៀតណាម ចិន ចាម និង​កុលសម្ព័ន្ធភ្នំ ៣០ ជនជាតិផ្សេងៗ​ទៀត។ [៦] រាជធានី​ និង ទីក្រុង​ធំ​បំផុតគឺ ​ភ្នំពេញ ដែលជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និង ​វប្បធម៌​នៃ​កម្ពុជា។ កម្ពុជាជារដ្ឋឯកភាព ក្រោមរបបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ និងរបបរដ្ឋសភាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី ជ្រើសតាំងដោយក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិ ជាព្រះមហាក្សត្រ​ និងជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ។ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល មានហ៊ុន សែន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាមេដឹកនាំដែលកាន់តំណែងយូរបំផុតនៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ ដែលបានដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេលជាង ​៣០ ឆ្នាំមក​ហើយ។ ឯមេដឹកនាំចលនាប្រឆាំងនិងដែលមានប្រជាប្រិយបំផុតក្នុងសង្គមខ្មែរគឺ សម-រង្សុី ដែលធ្លាប់បានជាប់ជាតំណាងរាស្រ្តនៃនីតិកាលទី១ ឆ្នាំ១៩៩៣ មក។
ឈ្មោះ​បុរាណ​របស់​កម្ពុជា​គឺ "កម្ពុជៈ" (សំស្ក្រឹត: कंबुज)។[៧] នៅ​ឆ្នាំ​ ៨០២ ​នៃ ​គ.ស. ព្រះ​បាទ​ជ័យវរ្ម័នទី២​បាន​ប្រកាស​ព្រះ​អង្គ​ឯង​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រ ដែលយើងអាចសម្គាល់ឃើញនូវ​ការ​ចាប់កំណើត​នៃ​មហារាជាណាចក្រ​ខ្មែរ ដ៏រុងរឿង​អស់​រយៈពេល​ជាង​ ៦០០​ ប្លាយឆ្នាំ ហើយ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​សោយ​រាជ្យ​បន្ត​បន្ទាប់ពីទ្រង់នោះ បានបន្ត​ត្រួតត្រាមួយ​ភាគធំ​នៃ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ និង​​ប្រមូលផ្ដុំ​អំណាច ព្រម​ទាំង​ភោគ​ទ្រព្យ​​ច្រើន​លើស​លប់ជាងគេ។ ព្រះ​រាជាណាចក្រឥណ្ឌូបនីយកម្ម​មួយនេះ​បាន​កសាង​ប្រាសាទ​បូជនីយដ្ឋាន​នានា ដូចជា​អង្គរវត្ត និង​បាន​សម្រួល​ដល់​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​សាសនាព្រហ្មញ្ញ​ ហើយនិងព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​មួយភាគធំ។ បន្ទាប់​ពី​ការ​ធ្លាក់សម័យ​អង្គរ​ទៅកណ្ដាប់ដៃនៃអយុធ្យា​នៅ​សតវត្ស​ទី​១៥មក កម្ពុជា​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ចំណុះ​មួយ​នៅ​ចន្លោះ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​របស់​ខ្លួន​រហូត​ដល់​ប្រទេស​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​អាណានិគមកិច្ច​ដោយ​ពួក​បារាំង​នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​សតវត្ស​ទី​១៩។ កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង​មក​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥៣។ 



ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយនាមសាមញ្ញ កម្ពុជា (កាំ-ពុ-ជា) ឬ ប្រទេសខ្មែរ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយនាមសាមញ្ញ កម្ពុជា (កាំ-ពុ-ជា) ឬ ប្រទេសខ្មែរ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ក្នុងអនុតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កម្ពុជាមានផ្ទៃក្រឡាសរុប ១៨១,០៣៥ សហាតិមាត្រការ៉េ លាតសន្ធឹងក្នុងរាងពហុកោណស្ទើរស្មើជ្រុង មានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសថៃនៅភាគខាងលិចនិងពាយ័ព្យ ប្រទេសឡាវនៅភាគឦសាន្ត ប្រទេសវៀតណាមនៅភាគខាងកើត និងឈូងសមុទ្រថៃ​នៅភាគនិរតី។

ដោយមានប្រជាជន​ជាង ១៥ លាននាក់ កម្ពុជាស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៧២​ក្នុង​​លោក ទី២៧ក្នុងទ្វីបអាស៊ី និងទី៧ក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ប្រជាជនជិតពាក់កណ្តាលប្រមូលផ្តុំកុះករនៅតំបន់វាលរាប ទំហំប្រហែល ១៤% នៃផ្ទៃសរុប។ សាសនាជាផ្លូវការ គឺ ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលកាន់ដោយប្រជាជនប្រហែល ៩០%។ ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ រួមមាន: ជនជាតិវៀតណាម ចិន ចាម និង​កុលសម្ព័ន្ធភ្នំ ៣០ ជនជាតិផ្សេងៗ​ទៀត។ [៦] រាជធានី​ និង ទីក្រុង​ធំ​បំផុតគឺ ​ភ្នំពេញ ដែលជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និង ​វប្បធម៌​នៃ​កម្ពុជា។ កម្ពុជាជារដ្ឋឯកភាព ក្រោមរបបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ និងរបបរដ្ឋសភាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី ជ្រើសតាំងដោយក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិ ជាព្រះមហាក្សត្រ​ និងជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ។ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល មានហ៊ុន សែន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាមេដឹកនាំដែលកាន់តំណែងយូរបំផុតនៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ ដែលបានដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេលជាង ​៣០ ឆ្នាំមក​ហើយ។ ឯមេដឹកនាំចលនាប្រឆាំងនិងដែលមានប្រជាប្រិយបំផុតក្នុងសង្គមខ្មែរគឺ សម-រង្សុី ដែលធ្លាប់បានជាប់ជាតំណាងរាស្រ្តនៃនីតិកាលទី១ ឆ្នាំ១៩៩៣ មក។
ឈ្មោះ​បុរាណ​របស់​កម្ពុជា​គឺ "កម្ពុជៈ" (សំស្ក្រឹត: कंबुज)។[៧] នៅ​ឆ្នាំ​ ៨០២ ​នៃ ​គ.ស. ព្រះ​បាទ​ជ័យវរ្ម័នទី២​បាន​ប្រកាស​ព្រះ​អង្គ​ឯង​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រ ដែលយើងអាចសម្គាល់ឃើញនូវ​ការ​ចាប់កំណើត​នៃ​មហារាជាណាចក្រ​ខ្មែរ ដ៏រុងរឿង​អស់​រយៈពេល​ជាង​ ៦០០​ ប្លាយឆ្នាំ ហើយ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​សោយ​រាជ្យ​បន្ត​បន្ទាប់ពីទ្រង់នោះ បានបន្ត​ត្រួតត្រាមួយ​ភាគធំ​នៃ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ និង​​ប្រមូលផ្ដុំ​អំណាច ព្រម​ទាំង​ភោគ​ទ្រព្យ​​ច្រើន​លើស​លប់ជាងគេ។ ព្រះ​រាជាណាចក្រឥណ្ឌូបនីយកម្ម​មួយនេះ​បាន​កសាង​ប្រាសាទ​បូជនីយដ្ឋាន​នានា ដូចជា​អង្គរវត្ត និង​បាន​សម្រួល​ដល់​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​សាសនាព្រហ្មញ្ញ​ ហើយនិងព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​មួយភាគធំ។ បន្ទាប់​ពី​ការ​ធ្លាក់សម័យ​អង្គរ​ទៅកណ្ដាប់ដៃនៃអយុធ្យា​នៅ​សតវត្ស​ទី​១៥មក កម្ពុជា​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ចំណុះ​មួយ​នៅ​ចន្លោះ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​របស់​ខ្លួន​រហូត​ដល់​ប្រទេស​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​អាណានិគមកិច្ច​ដោយ​ពួក​បារាំង​នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​សតវត្ស​ទី​១៩។ កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង​មក​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥៣។ 



ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយនាមសាមញ្ញ កម្ពុជា (កាំ-ពុ-ជា) ឬ ប្រទេសខ្មែរ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដោយនាមសាមញ្ញ កម្ពុជា (កាំ-ពុ-ជា) ឬ ប្រទេសខ្មែរ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅផ្នែកខាងត្បូងនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ក្នុងអនុតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កម្ពុជាមានផ្ទៃក្រឡាសរុប ១៨១,០៣៥ សហាតិមាត្រការ៉េ លាតសន្ធឹងក្នុងរាងពហុកោណស្ទើរស្មើជ្រុង មានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសថៃនៅភាគខាងលិចនិងពាយ័ព្យ ប្រទេសឡាវនៅភាគឦសាន្ត ប្រទេសវៀតណាមនៅភាគខាងកើត និងឈូងសមុទ្រថៃ​នៅភាគនិរតី។

ដោយមានប្រជាជន​ជាង ១៥ លាននាក់ កម្ពុជាស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី៧២​ក្នុង​​លោក ទី២៧ក្នុងទ្វីបអាស៊ី និងទី៧ក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ប្រជាជនជិតពាក់កណ្តាលប្រមូលផ្តុំកុះករនៅតំបន់វាលរាប ទំហំប្រហែល ១៤% នៃផ្ទៃសរុប។ សាសនាជាផ្លូវការ គឺ ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលកាន់ដោយប្រជាជនប្រហែល ៩០%។ ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​ក្នុង​ប្រទេស​នេះ រួមមាន: ជនជាតិវៀតណាម ចិន ចាម និង​កុលសម្ព័ន្ធភ្នំ ៣០ ជនជាតិផ្សេងៗ​ទៀត។ [៦] រាជធានី​ និង ទីក្រុង​ធំ​បំផុតគឺ ​ភ្នំពេញ ដែលជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និង ​វប្បធម៌​នៃ​កម្ពុជា។ កម្ពុជាជារដ្ឋឯកភាព ក្រោមរបបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ និងរបបរដ្ឋសភាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានព្រះបាទនរោត្តម សីហមុនី ជ្រើសតាំងដោយក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិ ជាព្រះមហាក្សត្រ​ និងជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ។ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល មានហ៊ុន សែន ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាមេដឹកនាំដែលកាន់តំណែងយូរបំផុតនៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ ដែលបានដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេលជាង ​៣០ ឆ្នាំមក​ហើយ។ ឯមេដឹកនាំចលនាប្រឆាំងនិងដែលមានប្រជាប្រិយបំផុតក្នុងសង្គមខ្មែរគឺ សម-រង្សុី ដែលធ្លាប់បានជាប់ជាតំណាងរាស្រ្តនៃនីតិកាលទី១ ឆ្នាំ១៩៩៣ មក។
ឈ្មោះ​បុរាណ​របស់​កម្ពុជា​គឺ "កម្ពុជៈ" (សំស្ក្រឹត: कंबुज)។[៧] នៅ​ឆ្នាំ​ ៨០២ ​នៃ ​គ.ស. ព្រះ​បាទ​ជ័យវរ្ម័នទី២​បាន​ប្រកាស​ព្រះ​អង្គ​ឯង​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រ ដែលយើងអាចសម្គាល់ឃើញនូវ​ការ​ចាប់កំណើត​នៃ​មហារាជាណាចក្រ​ខ្មែរ ដ៏រុងរឿង​អស់​រយៈពេល​ជាង​ ៦០០​ ប្លាយឆ្នាំ ហើយ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​សោយ​រាជ្យ​បន្ត​បន្ទាប់ពីទ្រង់នោះ បានបន្ត​ត្រួតត្រាមួយ​ភាគធំ​នៃ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ និង​​ប្រមូលផ្ដុំ​អំណាច ព្រម​ទាំង​ភោគ​ទ្រព្យ​​ច្រើន​លើស​លប់ជាងគេ។ ព្រះ​រាជាណាចក្រឥណ្ឌូបនីយកម្ម​មួយនេះ​បាន​កសាង​ប្រាសាទ​បូជនីយដ្ឋាន​នានា ដូចជា​អង្គរវត្ត និង​បាន​សម្រួល​ដល់​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​សាសនាព្រហ្មញ្ញ​ ហើយនិងព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​មួយភាគធំ។ បន្ទាប់​ពី​ការ​ធ្លាក់សម័យ​អង្គរ​ទៅកណ្ដាប់ដៃនៃអយុធ្យា​នៅ​សតវត្ស​ទី​១៥មក កម្ពុជា​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ចំណុះ​មួយ​នៅ​ចន្លោះ​ប្រទេស​ជិត​ខាង​របស់​ខ្លួន​រហូត​ដល់​ប្រទេស​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​អាណានិគមកិច្ច​ដោយ​ពួក​បារាំង​នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​សតវត្ស​ទី​១៩។ កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង​មក​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៥៣។